Bo Ch y
Bo in Tn Thng Nht, Anh Quc Ngy 12 thng 3, 1998
Khoa Hc Gia Yu Cu Gii Hn Vic Ht Thuc L
Ht Thuc L Trong Nh Git Hi Tr Em
David Fletcher, phng vin mc Sc Khe
Vic ngi khi thuc git hi ti 80 tr s sinh mi nm, v chu trch nhim v hng trm ci cht ca nhng ngi khng ht thuc cht v bnh ung th phi, mt y Ban chnh ph gm cc khoa hc gia, hm qua, ni nh trn. y ban ny ku gi cm ht thuc ti nhng ni cng cng, gm nh hng n, qun ru v ni cc cao c dch v cng cng. ng Kenneth Calman, Trng ban Y T, cho bit vic ny s c loan tin trong Bo Trng vo ma h nm nay.
Nhng cc ngun tin Chnh Quyn ti qua nhn mnh rng cc b trng mun nhng hn ch mi ny phi l t v trong giai on ny lut php cha c d nh cm ht thuc ni cng cng.
Trong khi cn ang c s tranh ci si ni v vic cm bn cc loi tht b c xng, ng Tony Blair v cng nhy cm v nhng li bnh lun ni rng chnh quyn ca ng ang lm nc Anh tr thnh mt "ch v".
Cc b trng v cng "n o" v vic a ra iu lut cm ht thuc trong cc qun ru, nh hng.
H ni rng s t cm on cng rt thnh cng. Hin gi nhiu vn phng v nhng cao c cng cng cng c nhng lut l cm ht thuc; rp chiu bng, rp ht v xe chuyn ch cng cng cng cng ngy cm ht thuc cng nhiu.
Mt ngun tin chnh quyn cho hay: "Chng ti mun theo ng hng tnh nguyn. Cng lm chng ta mi phi dng php lut."
Nhng con s ngi khng ht thuc nhng mc bnh gy t nhiu p lc cho nhng cng ty ang cho php ht thuc. Cng nhn c th dng quy lut bo v sc khe m hin ang c, kin ch nhn rng, sc khe ca h b thit hi v khng kh chung quanh nhim khi thuc.
Cc hng sn xut thuc l phn ng mt cch gin d, ni rng "ch v" khng nn can thip vo s qun bnh ang c hin nay gia quyn ca ngi ht thuc v ngi khng ht thuc. y Ban Khoa Hc v Thuc L v Sc Khe cho bit ht thuc lm 120.000 ngi thit mng mi nm, mt phn nm tng s ngi cht l Anh Quc, lm gia tng mc bnh tim v ng phn vo s gian tng s ngi bnh suyn v bnh kh th trong tr em. y ban ny ni rng: "S nguy hi khng khip i vi sc khe v i sng do ht thuc gy ra khng th no chp nhn thm na. Chnh quyn hy nn dng nhng bin php hu hiu gii hn bnh truyn nhim c th trnh c ny."
Bn tng trnh ny c a ra bi mt y ban do ng David Poswillo thuc bnh vin Guys v St Thomas lm ch ta, l mt bn tng trnh nhiu thm quyn nht ca chnh ph t 10 nm nay v vn thuc l v sc khe.
Nhng khm ph trong bi ny a ra mt chng minh khoa hc v vic ht thuc l v s lm nn tng cho nhiu bin php cm ht thuc sp c tuyn b trong t Bo Trng v vic gim ht thuc l.
Bi ny cho hay nhng tr em c cha m ht thuc, d tr thnh nn nhn ca chng tr s sinh cht bt ng gp hai ln v gia tng ri ro b chng kh th ln 50%.
Nhng ngi ngi khi thuc ca ngi khc lu ngy s mc bnh ung th phi nhiu hn 30%, khin thm hng trm ngi cht mi nm.
Thuc l trong khng kh cng gy nn bnh tim v th hin "mi nguy ln cho sc khe cng chng".
Ht thuc trong khi thai ngn s d b sy thai, sinh thiu thng v tr em cht khi ra i. Nu cha m tip tc ht thuc, tr em s d b cht trong ni hn. "Chng tr s sinh cht bt ng, mt nguyn nhn chnh ca nhng v em b di mt tui cht, c lin quan n s ngi khi thuc (ngi khc ht) trong khng kh. Hai iu ny c coi nh l nguyn nhn v hu qu."
Bn tin cho thy ngi khi thuc l gy bnh ung th.
Bn tin ny, ng ti trong t bo Khng Ht Thuc, ni rng: "Khng nn cho php ht thuc trong vn phng dch v cng cng hay xe c cng cng, ngoi tr nhng ni ring r, n nh.
Nu c, khng nn cho php ht thuc trong ch lm vic.
Cuc tho lun v vn ngi khi thuc l ko di ba ngy lin gia Hi Sc Khe Th Gii v cc hng sn xut thuc l.
Cc nh sn xut thuc l tit l nhng khm ph ca bn bo co t Hi Sc Khe Th Gii, tuyn b rng h khng thy c s gia tng bnh ung th phi v ht hi thuc l (ca ngi khc) gy ra.
Hi ny bn a ra mt tuyn b khc ni rng hi nghin cu cho thy c s tng quan gia bnh ung th phi v ngi khi thuc, v hi t co cc hng thuc l c tnh lm cho cng chng hiu lm.
Vin trng ban y t bnh vc cho hi ny v ni mt cch qu quyt rng nhng khm ph ca hi u ph hp vi nhng bn tin mi nht khc. ng ni rng: "Bn bo co ny mang mt thng ip rt c uy lc v chng ta khng nn b qua."
Vin ch tch y Ban Sc Khe Cng Cng, Labour MP David Hinchliffe, cng ni rng ng mong cc b trng s em nhng ngh ny ra p dng. "Nhng nh hng sc khe ca dn chng rt r rt. Ti ngh nu chnh ph khng lm theo nhng li ngh trong t Bo Trng bo v qun chng bng nhiu cch th tht l v trch nhim."
Tuy nhin, ng John Carlisle, tng gim c Hi ng ca cc hng sn xut thuc l, ni rng bng chng khi thuc gy bnh ung th phi cho ngi khc l "khng ng k".
Nhng ng ni thm rng nhng cha m ht thuc nn hi kin bc s v vic ht thuc trong s hin din ca tr s sinh v tr em.
Bc s Chris Proctor, thuc hng thuc l Anh-M, ni rng mi ngi ai cng bit nhng nguy him ca vic ht thuc, nhng " gn ngi ht thuc" th khc.
Clive Bates, gim c ca nhm chng ht thuc, ni rng: "Vn by gi l chnh ph c gan thi hnh nhng li khuyn do y ban ca chnh h a ra hay khng."
Bc s Sandy Macara, ch tch Hi Y-T Anh Quc, ni k ngh lm thuc l nn xu h m treo u c t hp ca h.
Nhng bng chng trong bn bo co ny cho thy mt na s ngi ht thuc b cht v thi quen ny, tr khi h b. Nhng ngi sng chung vi ngi ht thuc d b ung th phi gp 26% v d b bnh tim gp 23% ln.
Nhng ngi thng xuyn ht thuc l d b ung th phi hn gp 15 ln so vi nhng ngi khng ht.
Trong s 400 v cht trong ni xy ra hng nm, mt phn nm ca tng s ny l v ngi m ht thuc.
Nu c hai cha v m u ht, con ci s d b bnh suyn gp 50 ti 60% ln nhiu hn.
Bn bo co ny lit k 37 li khuyn ring bit. Gm c:
-K ngh lm thuc l phi cng nhn rng ht thuc l nguyn nhn chnh gy nn s cht sm.
-Cc hng thuc phi tit l cho khch hng bit bn cht v cng nguy hi ca vic ht thuc l.
-Mi nm nn tng gi thuc l ngi mua, nht l gii tr, bt ht thuc.
-Tt c nhng hnh thc qung co, khuyn khch hay bo tr thuc l u phi b cm.
-Vic x dng bng dn Nicotine nn c khch l.*
-Trong giy khai t, nn ghi tnh trng ht thuc ca ngi qu c.
* Ch thch ca bn tin Suma: Thuc dn Nicotin l mt loi thuc dn vo da chng nga cn nghin ca ngi ht bng cch hp th cht Nicotine qua da, m khng thng hi ti ngi khc qua vic ht thuc. Tuy nhin chng ti khng ngh dng thuc dn ny.
Thi bo Trung Quc
Ngy 14 thng 2, 1998
Y T v Sc Khe
Ht Li Khi Thuc Lm Tr Em B Nhim c Mng Nh
Gn y mt bn nghin cu ca ngi Gia i va pht hnh ti hi Vn Kh Y T Tr Em v Ngi Ln ca Y Khoa Hoa K, tng trnh rng tr em b ht khi thuc l trong gia nh khin cc em b chng nhim c mng nh gp hai ln so vi cc tr em khng c thn nhn trong gia nh ht thuc. Cc nghin cu gia ngh cha m cc em ng con em mnh sng trong vng c khi thuc l.
Trong mt cuc nghin cu gn y ti i hc Calgary, Gia N i, ngi quan st 625 tr em lp Mt v nhn thy 1/4 tng s ny c bnh nhim c mng tai. Trong s cc em di ba tui c hai hay nhiu ngi trong nh ht thuc, s tr em hin c hay ang ti din chng bnh nhim c mng tai nhiu hn 85% ln so vi nhng tr em khng c thn nhn ht thuc nh. S cc b m ht mi ngy hn 10 iu tng gia s tr em b bnh nhim c mng tai khong 68%. Theo bc s Adair Bischoff, khi thuc l lm cc t bo trong tai b thng v khin cho vi trng xm nhp vo lm nhim c.
Ngi ta phng chng c t 38% ti 60% tr em phi ht khi thuc l trong nh. Bc s Adair ni nhng quy lut mi ngn cm ht thuc ni cng cng, c th lm vic ht thuc trong nh thm trm trng.
The Herald, th by, 28 thng 3, 1998 - Hoa K
Tn tt v tui th
Do Janet McConnaughey
Ban bo ch
New Orleans - C l tn cng s lm hi qu bn. Mt cuc kho cu nhn thy nhng ngi c tn tt nh l A.C.E. (u t, xut sc) hay G.O.D. (Thng ) d sng lu hn nhng ngi c tn tt nh l: A.P.E (i i), D.U.D. (v dng), R.A.T. (chut cng) hay ch P.I.G. (con heo).
Cuc nghin cu ny nhn vo giy khai t ca nhng ngi qu c ti California trong 27 nm. Nhng ngi c tn tt mang ch J.O.Y. (vui) hay ch W.O.W. (hay qu) c c hi sng lu hn v t t st hay cht tai nn hn l nhng ngi c tn tt khng c ngha nh ch J.A.Y. hay ch W.L.W. hoc tn tt nh ch B.U.M. (lm bing) hay ch U.G.H. (gh qu!), mt nh tm l hc, Nicholas Christenfeld, cho bit nh trn. ng trnh ln nhng kt qu tm c trong mt bui hp vo ngy th Su trc Hi ng Society of Behavioral Medicine New Orleans.
Khi c phng vn, ng Christenfeld ni rng: "Gi thuyt ny cho rng tn hiu c mt s nh hng tm l tch t li trong nhiu nm. Chng ta b tru gho trng, khng r cha m ngh g v mnh, hay c l s mng ang ti kim - nhng d sao i na chng ta cng bun mt t nu b gi l P.I.G. (con heo) hoc t tin hn mt t nu c gi l A.C.E. (gii) hay l W.O.W. (hay qu).
Khm ph ny cho thy dng nh c s lin h gia hai s kin: thch tn mnh v thch chnh mnh, v khuyn cha m nn cn thn khi t tn con ci, b Penelope Wasson Dralle, gio s Trung Tm Y-Khoa LSU, phn-khoa tm-l cho hay nh trn. Nhng b cng cnh gic "cuc nghin cu ny tht ra cha cho thy r nguyn nhn v hu qu."
Cuc nghin cu ny, do s thc hin ca cc nghin cu gia thuc vin i hc California ti San Diego, nhn vo h s ca khong 5 triu ngi qu c t nm 1969 n nm 1997.
H dng n ng v phi nam thng thng khng i tn sau khi lp gia nh. Nhng nghin cu gia tm 2,281 ngi n ng vi tn tt thy xu, chng hn nh I.L.L. (bnh) hay ch D.E.D. (cht). Mt s khc l 1,200 ngi tn tt nh vn hoc gn ging nh nhng ch thy tt, nh l W.I.N. (thng) v V.I.P. (ngi quan trng).
Cc kho cu gia tm c khong mt chc b tn tt "tt" v hai chc b tn tt "xu". Ngi vi nhng b tn tt "tt" sng 4 nm ri lu hn l nhng ngi c tn tt m h hoc khng tt khng xu. Cn nhng ngi c tn tt nh D.U.D. (v dng), A.S.S. (t) v.v... cht 2,8 nm sm hn nhm ngi kia.
C su v t st trong s 1,200 ngi c tn tt, trong khi nhm 2,287 ngi tn tt xu, s v t st ln n 79 ngi.
Kt Qu
Cc b tn tt di y c dng trong cuc nghin cu ny tm hiu ngi c tn tt "tt" hay "xu" sng lu hn:
Tn "xu" Tn "tt"
APE ACE
ASS GOD
BAD HUG
BUG JOY
BUM LIF
DED LIV
DIE LOV
DTH VIP
DUD WEL
HOG WIN
ILL WOW
MAD PIG RAT ROT SAD SIC SIK UGH