B�n Tin Thanh H�i V� Th��ng S�#93

---

Gi�o L� Ch�n L�c

Thi�n ��ng V� ��a Ng�c

Thanh H�i V� Th��ng S� khai th� t�i T�n Gia Ba
Ng�y 3 th�ng 3, 1992 (Nguy�n v�n ti�ng Anh)

T�i c� th� so s�nh ��a ng�c v� thi�n ��ng hay s� t�t l�nh -- � n�i n�ng l�c kh�ng ��nh -- v�i n�ng l�c. Trong v� tr�, t�t c� s� vi�c, m�i th� ��u t�o ra b�i n�ng l�c, v� ch�ng ta g�i �� l� "L�c S�ng T�o", hay c� th� g�i l� "��ng T�o H�a". V� n�ng l�c n�y lan tr�n kh�p m�i ph��ng h��ng kh�c nhau, t�t c� n�ng l�c n�y b�y gi� �ang lan tr�n kh�p n�i trong v� tr�, v� l�m th�nh nh�ng th� gi�i kh�c nhau, nh�ng ch�ng sinh kh�c nhau. Nh�ng ch�ng sinh n�y c� nh�ng tr�ng th�i suy ngh� ri�ng, hay nh�ng ��ng c�p � th�c kh�c nhau, v� t�y theo s� t��ng giao gi�a h� v�i nhau, m� ph�t ra m�t lo�i n�ng l�c kh�c.

Ch�ng ta chia n�ng l�c n�y ra l�m hai lo�i. Lo�i th� nh�t c� th� g�i l� l�c "d��ng", hay Th��ng �� T�nh, l�c Thi�n ��ng, hay Ph�t T�nh. Lo�i th� hai c� th� ��t t�n l� l�c "�m", hay l�c x�u, hay l�c �en t�i, tr�i v�i s� t�t. S� t�t v� l�c "d��ng" �i ��i v�i l�c �m. M�i khi b�t c� ch�ng sinh n�o -- d� �� l� ch�ng sinh thi�n ��ng hay tr�i ��t, ng��i tr�n t�c -- ph�t ra s� t�t, t�nh nh�n nh�c, t�nh th��ng y�u, v� s� h�p t�c l�n nhau, th� n�ng l�c n�y s� ���c x�p v�o lo�i l�c t�t, l� l�c Th��ng �� hay l�c "d��ng". V� ch�ng ta c�ng ngh� t�i �i�u t�t, nh�ng ch�ng sinh n�y c�ng ph�t ra nh�ng �i�u t�t l�nh nh� v�y, th� trong b�u kh�ng kh�, trong th� gi�i s� c�ng c� nhi�u l�c "d��ng"; v� m�i khi ch�ng ta hay b�t c� ch�ng sinh n�o ph�t ra nh�ng � ngh� kh�ng t�t, ganh gh�t �� k�, hay b�t c� m�t khuynh h��ng, h�nh ��ng hay l�i n�i n�o c� t�nh c�ch "ph� ��nh", l� ch�ng ta �� th�m v�o c�i nh� kho "ph� ��nh" c�a v� tr�, m� ch�ng ta g�i l� l�c x�u. L�c n�y s� g�y th�m s� ganh gh�t, chi�n tranh, b�t h�a trong th� gi�i c�a ch�ng ta hay trong b�t c� th� gi�i n�o m� nh�ng ng��i n�y �ang s�ng.

V� l� do �� m� ch�ng ta ph�i lu�n lu�n ngh� t�t, l�m t�t v� n�i t�t, �� c� th� ti�p nh�n �i�u t�t l�nh m� ch�ng ta �� gieo. V� v�y trong Kinh Th�nh c� n�i: "Gieo g� th� g�t n�y," v� trong kinh

Ph�t Gi�o c�ng n�i gi�ng v�y: "� hi�n g�p l�nh, gieo gi� g�p b�o." H�u h�t kinh �i�n ��u n�i nh� v�y. Mu�n ���c l�n thi�n ��ng -- �i�u n�y r�t l� h�p l�, b�y gi� ch�ng ta bi�t r�i -- l� ch�ng ta ph�i h��ng v� con ���ng t�t, v� ph�n "d��ng" c�a th� gi�i. C�ng b��c v�o con ���ng t�t, c�ng g�n s� t�t, ch�ng ta c�ng �i v�o ph�m t�nh thi�n ��ng, v� c�ng g�n thi�n ��ng h�n n�a. L�c "�m" v�n c� th� � xung quanh, nh�ng s� kh�ng �nh h��ng t�i ch�ng ta. Th� d�, ch�ng ta c� ��n s�ng trong nh�, ��n �i�n, th� b�n ngo�i c� th� l� t�i, nh�ng khi b��c v�o nh�, ch�ng ta c� th� ��c s�ch ���c, ch�i ���c, c� th� nh�n th�y ng��i th�n v� t�t c� chung quanh. B�ng t�i b�n ngo�i s� kh�ng �nh h��ng t�i �nh s�ng trong nh� ch�ng ta. �i�u �� r�t gi�n d� v� l� m�t s� gi�i th�ch c�n b�n v� s� t�t v� x�u, thi�n ��ng v� ��a ng�c.

N�u l�c "�m" r�t m�nh, n� s� t�o ra m�t b�u kh�ng kh� d�y ��c m� ng��i n�o v� t�nh b� k�o v� v� nh�ng h�nh ��ng h� �� l�m, s� th� nghi�m ���c c�i g�i l� ��a ng�c, n�i m� nh�ng s� �au ��n, qu�n qu�i, nh�ng �n n�n, t�i l�i d� d�i nh�t s� ray r�t, d�n v�t h� cho t�i khi h� tr� h�t nh�ng � ngh� x�u hay nh�ng h�nh ��ng kh�ng t�t m� h� �� l�m khi tr��c. Ch�ng ta c� th� tr�nh ���c �i�u ��. Ch�ng ta c� th� tr�nh t�nh tr�ng �au kh� -- g�i l� ��a ng�c -- n�u b�y gi� ch�ng ta quay v� v�i �i�u thi�n l�nh.

C� hai lo�i thi�n ��ng. M�t lo�i t�m th�i v� m�t lo�i v�nh c�u. C�i g�i l� thi�n ��ng t�m th�i, c� th� ��t ���c b�ng c�ch l�m t�t, b�ng c�ch tr�nh �i�u x�u v� b�ng c�ch tu h�nh h�i c�i, tin v�o ��o n�o ��, ho�c Th��ng ��, Ph�t B� T�t c�a qu� v�, c�u nguy�n, v� ��c kinh s�ch, c� g�ng s�ng theo �� c�ng nhi�u c�ng t�t. M�t lo�i thi�n ��ng n�a, hay Thi�n Qu�c, hay ch�ng ta g�i l� Thi�n Qu�c C�u C�nh, l� thi�n ��ng v�nh c�u, m�i m�i t�n t�i, ��i h�i nhi�u c� g�ng h�n v� ph�i c� �n �i�n c�a ��ng T�i Cao, c�a Ph�t T�nh, ho�c c�a m�t v� Ph�t b�n trong ch�ng ta.