Bo Ch y

Bo in Tn Thܩng Nht, Anh Quc Ngy 12 thng 3, 1998

Khoa Hc Gia Yu Cu Gii Hn Vic Ht Thuc L


Ht Thuc L Trong Nh Git Hi Tr Em

David Fletcher, phng vin mc Sc Khe

Vic ngi khi thuc git hi ti 80 tr s sinh mi nm, v chu trch nhim v hng trm ci cht ca nhng ngܩi khng ht thuc cht v bnh ung th phi, mt y Ban chnh ph gm cc khoa hc gia, hm qua, ni nh trn. y ban ny ku gi cm ht thuc ti nhng ni cng cng, gm nh hng n, qun rܮu v ni cc cao c dch v cng cng. ng Kenneth Calman, Trܪng ban Y T, cho bit vic ny s ܮc loan tin trong Bo Trng vo ma h nm nay.

Nhng cc ngun tin Chnh Quyn ti qua nhn mnh rng cc b trܪng mun nhng hn ch mi ny phi l t v trong giai on ny lut php cha c d nh cm ht thuc ni cng cng.

Trong khi cn ang c s tranh ci si ni v vic cm bn cc loi tht b c xng, ng Tony Blair v cng nhy cm v nhng li bnh lun ni rng chnh quyn ca ng ang lm nܧc Anh tr thnh mt "ch v".

Cc b trܪng v cng "ǡn o" v vic a ra iu lut cm ht thuc trong cc qun rܮu, nh hng.

H ni rng s t cm on cng rt thnh cng. Hin gi nhiu vn phng v nhng cao c cng cng cng c nhng lut l cm ht thuc; rp chiu bng, rp ht v xe chuyn ch cng cng cng cng ngy cm ht thuc cng nhiu.

Mt ngun tin chnh quyn cho hay: "Chng ti mun theo ܩng hܧng tnh nguyn. Cng lm chng ta mi phi dng php lut."

Nhng con s ngܩi khng ht thuc nhng mc bnh gy t nhiu p lc cho nhng cng ty ang cho php ht thuc. Cng nhn c th dng quy lut bo v sc khe m hin ang c, Nj kin ch nhn rng, sc khe ca h b thit hi v khng kh chung quanh nhim khi thuc.

Cc hng sn xut thuc l phn ng mt cch gin d, ni rng "ch v" khng nn can thip vo s qun bnh ang c hin nay gia quyn ca ngܩi ht thuc v ngܩi khng ht thuc. y Ban Khoa Hc v Thuc L v Sc Khe cho bit ht thuc lm 120.000 ngܩi thit mng mi nm, mt phn nm tng s ngܩi cht l Anh Quc, lm gia tng mc Ƕ bnh tim v ng phn vo s gian tng s ngܩi bnh suyn v bnh kh th trong tr em. y ban ny ni rng: "S nguy hi khng khip i vi sc khe v ǩi sng do ht thuc gy ra khng th no chp nhn thm na. Chnh quyn hy nn dng nhng bin php hu hiu Nj gii hn bnh truyn nhim c th trnh ܮc ny."

Bn tܩng trnh ny ܮc a ra bi mt y ban do ng David Poswillo thuc bnh vin Guys v St Thomas lm ch ta, l mt bn tܩng trnh nhiu thm quyn nht ca chnh ph t 10 nm nay v vn NJ thuc l v sc khe.

Nhng khm ph trong bi ny a ra mt chng minh khoa hc v vic ht thuc l v s lm nn tng cho nhiu bin php cm ht thuc sp ܮc tuyn b trong t Bo Trng v vic gim ht thuc l.

Bi ny cho hay nhng tr em c cha m ht thuc, d tr thnh nn nhn ca chng tr s sinh cht bt ng gp hai ln v gia tng ri ro b chng kh th ln 50%.

Nhng ngܩi ngi khi thuc ca ngܩi khc lu ngy s mc bnh ung th phi nhiu hn 30%, khin thm hng trm ngܩi cht mi nm.

Thuc l trong khng kh cng gy nn bnh tim v th hin "mi nguy ln cho sc khe cng chng".

Ht thuc trong khi thai ngn s d b sy thai, sinh thiu thng v tr em cht khi ra ǩi. Nu cha m tip tc ht thuc, tr em s d b cht trong ni hn. "Chng tr s sinh cht bt ng, mt nguyn nhn chnh ca nhng v em b dܧi mt tui cht, c lin quan ljn s ngi khi thuc (ngܩi khc ht) trong khng kh. Hai iu ny ܮc coi nh l nguyn nhn v hu qu."

Bn tin cho thy ngi khi thuc l gy bnh ung th.

Bn tin ny, ng ti trong t bo Khng Ht Thuc, ni rng: "Khng nn cho php ht thuc trong vn phng dch v cng cng hay xe c cng cng, ngoi tr nhng ni ring r, n nh.

Nu ܮc, khng nn cho php ht thuc trong ch lm vic.

Cuc tho lun v vn NJ ngi khi thuc l ko di ba ngy lin gia Hi Sc Khe Th Gii v cc hng sn xut thuc l.

Cc nh sn xut thuc l tit l nhng khm ph ca bn bo co t Hi Sc Khe Th Gii, tuyn b rng h khng thy c s gia tng bnh ung th phi v ht hi thuc l (ca ngܩi khc) gy ra.

Hi ny bn a ra mt tuyn b khc ni rng hi nghin cu cho thy c s tng quan gia bnh ung th phi v ngi khi thuc, v hi t co cc hng thuc l c tnh lm cho cng chng hiu lm.

Vin trܪng ban y t bnh vc cho hi ny v ni mt cch qu quyt rng nhng khm ph ca hi NJu ph hp vi nhng bn tin mi nht khc. ng ni rng: "Bn bo co ny mang mt thng ip rt c uy lc v chng ta khng nn b qua."

Vin ch tch y Ban Sc Khe Cng Cng, Labour MP David Hinchliffe, cng ni rng ng mong cc b trܪng s em nhng NJ ngh ny ra p dng. "Nhng nh hܪng sc khe ca dn chng rt r rt. Ti ngh nu chnh ph khng lm theo nhng li NJ ngh trong t Bo Trng Nj bo v qun chng bng nhiu cch th tht l v trch nhim."

Tuy nhin, ng John Carlisle, tng gim c Hi ng ca cc hng sn xut thuc l, ni rng bng chng khi thuc gy bnh ung th phi cho ngܩi khc l "khng ng k".

Nhng ng ni thm rng nhng cha m ht thuc nn hi kin bc s v vic ht thuc trong s hin din ca tr s sinh v tr em.

Bc s Chris Proctor, thuc hng thuc l Anh-M, ni rng mi ngܩi ai cng bit nhng nguy him ca vic ht thuc, nhng " gn ngܩi ht thuc" th khc.

Clive Bates, gim c ca nhm chng ht thuc, ni rng: "Vn NJ by gi l chnh ph c gan thi hnh nhng li khuyn do y ban ca chnh h a ra hay khng."

Bc s Sandy Macara, ch tch Hi Y-T Anh Quc, ni k ngh lm thuc l nn xu h m treo u c t hp ca h.

Nhng bng chng trong bn bo co ny cho thy mt na s ngܩi ht thuc b cht v thi quen ny, tr khi h b. Nhng ngܩi sng chung vi ngܩi ht thuc d b ung th phi gp 26% v d b bnh tim gp 23% ln.

Nhng ngܩi thܩng xuyn ht thuc l d b ung th phi hn gp 15 ln so vi nhng ngܩi khng ht.

Trong s 400 v cht trong ni xy ra hng nm, mt phn nm ca tng s ny l v ngܩi m ht thuc.

Nu c hai cha v m NJu ht, con ci s d b bnh suyn gp 50 ti 60% ln nhiu hn.

Bn bo co ny lit k 37 li khuyn ring bit. Gm c:

-K ngh lm thuc l phi cng nhn rng ht thuc l nguyn nhn chnh gy nn s cht sm.

-Cc hng thuc phi tit l cho khch hng bit bn cht v cܩng Ƕ nguy hi ca vic ht thuc l.

-Mi nm nn tng gi thuc l Nj ngܩi mua, nht l gii tr, bt ht thuc.

-Tt c nhng hnh thc qung co, khuyn khch hay bo tr thuc l NJu phi b cm.

-Vic x dng bng dn Nicotine nn ܮc khch l.*

-Trong giy khai t, nn ghi tnh trng ht thuc ca ngܩi qu c.

* Ch thch ca bn tin Suma: Thuc dn Nicotin l mt loi thuc dn vo da Nj chng nga cn nghin ca ngܩi ht bng cch hp th cht Nicotine qua da, m khng thng hi ti ngܩi khc qua vic ht thuc. Tuy nhin chng ti khng NJ ngh dng thuc dn ny.


Thi bo Trung Quc
Ngy 14 thng 2, 1998

Y T v Sc Khe

Ht Li Khi Thuc Lm Tr Em B Nhim c Mng Nh

Gn y mt bn nghin cu ca ngܩi Gia i va pht hnh ti hi Vn Kh Y T Tr Em v Ngܩi Ln ca Y Khoa Hoa K, tܩng trnh rng tr em b ht khi thuc l trong gia nh khin cc em b chng nhim Ƕc mng nh gp hai ln so vi cc tr em khng c thn nhn trong gia nh ht thuc. Cc nghin cu gia NJ ngh cha m cc em ng Nj con em mnh sng trong vng c khi thuc l.

Trong mt cuc nghin cu gn y ti i hc Calgary, Gia N i, ngܩi quan st 625 tr em lp Mt v nhn thy 1/4 tng s ny c bnh nhim Ƕc mng tai. Trong s cc em dܧi ba tui c hai hay nhiu ngܩi trong nh ht thuc, s tr em hin c hay ang ti din chng bnh nhim Ƕc mng tai nhiu hn 85% ln so vi nhng tr em khng c thn nhn ht thuc nh. S cc b m ht mi ngy hn 10 iu tng gia s tr em b bnh nhim Ƕc mng tai khong 68%. Theo bc s Adair Bischoff, khi thuc l lm cc t bo trong tai b thng v khin cho vi trng xm nhp vo lm nhim Ƕc.

Ngܩi ta phng chng c t 38% ti 60% tr em phi ht khi thuc l trong nh. Bc s Adair ni nhng quy lut mi ngn cm ht thuc ni cng cng, c th lm vic ht thuc trong nh thm trm trng.


The Herald, th by, 28 thng 3, 1998 - Hoa K

Tn tt v tui th

Do Janet McConnaughey
Ban bo ch

New Orleans - C l tn cng s lm hi qu bn. Mt cuc kho cu nhn thy nhng ngܩi c tn tt nh l A.C.E. (u t, xut sc) hay G.O.D. (Thܮng ) d sng lu hn nhng ngܩi c tn tt nh l: A.P.E (ܩi i), D.U.D. (v dng), R.A.T. (chut cng) hay ch P.I.G. (con heo).

Cuc nghin cu ny nhn vo giy khai t ca nhng ngܩi qu c ti California trong 27 nm. Nhng ngܩi c tn tt mang ch J.O.Y. (vui) hay ch W.O.W. (hay qu) c c hi sng lu hn v t t st hay cht tai nn hn l nhng ngܩi c tn tt khng c ngha nh ch J.A.Y. hay ch W.L.W. hoc tn tt nh ch B.U.M. (lm bing) hay ch U.G.H. (gh qu!), mt nh tm l hc, Nicholas Christenfeld, cho bit nh trn. ng trnh ln nhng kt qu tm ܮc trong mt bui hp vo ngy th Su trܧc Hi ng Society of Behavioral Medicine New Orleans.

Khi ܮc phng vn, ng Christenfeld ni rng: "Gi thuyt ny cho rng tn hiu c mt s nh hܪng tm l tch t li trong nhiu nm. Chng ta b tru gho trܩng, khng r cha m ngh g v mnh, hay c l s mng ang ti kim - nhng d sao i na chng ta cng bun mt t nu b gi l P.I.G. (con heo) hoc t tin hn mt t nu ܮc gi l A.C.E. (gii) hay l W.O.W. (hay qu).

Khm ph ny cho thy dܩng nh c s lin h gia hai s kin: thch tn mnh v thch chnh mnh, v khuyn cha m nn cn thn khi ǥt tn con ci, b Penelope Wasson Dralle, gio s Trung Tm Y-Khoa LSU, phn-khoa tm-l cho hay nh trn. Nhng b cng cnh gic "cuc nghin cu ny tht ra cha cho thy r nguyn nhn v hu qu."

Cuc nghin cu ny, do s thc hin ca cc nghin cu gia thuc vin i hc California ti San Diego, nhn vo h s ca khong 5 triu ngܩi qu c t nm 1969 ljn nm 1997.

H dng n ng v phi nam thܩng thܩng khng ǰi tn sau khi lp gia nh. Nhng nghin cu gia tm 2,281 ngܩi n ng vi tn tt thy xu, chng hn nh I.L.L. (bnh) hay ch D.E.D. (cht). Mt s khc l 1,200 ngܩi tn tt nh vn hoc gn ging nh nhng ch thy tt, nh l W.I.N. (thng) v V.I.P. (ngܩi quan trng).

Cc kho cu gia tm ܮc khong mt chc b tn tt "tt" v hai chc b tn tt "xu". Ngܩi vi nhng b tn tt "tt" sng 4 nm rܫi lu hn l nhng ngܩi c tn tt m h hoc khng tt khng xu. Cn nhng ngܩi c tn tt nh D.U.D. (v dng), A.S.S. (t) v.v... cht 2,8 nm sm hn nhm ngܩi kia.

C su v t st trong s 1,200 ngܩi c tn tt, trong khi nhm 2,287 ngܩi tn tt xu, s v t st ln ljn 79 ngܩi.

Kt Qu

Cc b tn tt dܧi y ܮc dng trong cuc nghin cu ny Nj tm hiu ngܩi c tn tt "tt" hay "xu" sng lu hn:

Tn "xu" Tn "tt"
APE ACE
ASS GOD
BAD HUG
BUG JOY
BUM LIF
DED LIV
DIE LOV
DTH VIP
DUD WEL
HOG WIN
ILL WOW
MAD 
PIG 
RAT 
ROT 
SAD 
SIC 
SIK 
UGH