Tâm không

bệnh thiền


Thanh Hải Vô Thượng Sư khai thị, Thiền Tam Quốc tế Âu Châu,
Hamburg, Ðức quốc, ngày 25-27 tháng 8, 1995
(nguyên văn tiếng Anh) Băng thâu hình số 497
Một đệ tử có lần hỏi thiền sư Joshua: "Sư Phụ, nếu con bây giờ không có gì trong đầu hết thì phải làm sao đây?" Anh ý nói rằng đầu óc anh đã trống không, thư giãn và không còn dục vọng, thèm khát hay ham muốn gì nữa. Và vị thầy trả lời: "Thì liệng nó đi!"

Nhưng người đệ tử vẫn tiếp tục, nói: "Con không có gì cả, Sư Phụ! Vậy làm sao liệng nó đi được?" Và vị thầy trả lời: "Ðược! Vậy thì giữ nó lại!" (Sư Phụ và mọi người cười) Người đệ tử nói rằng anh không có gì cả, nhưng rồi anh khăng khăng hỏi mãi. Nên, vị thầy nói: "Ðược! Vậy thì giữ lại". Anh ta có quá nhiều thứ để liệng ra.

Nhiều người cho rằng họ đã tâm không, họ đã đạt Ðạo hay đạt Phật quả v.v... Họ nghĩ họ không còn ham muốn gì nữa không , không, không và bởi vì họ mặc y phục rộng thùng thình và cạo đầu, vậy là họ tốt rồi, có nghĩa rằng họ đã không hết rồi.

Nhưng thật ra không phải như vậy. Tâm không không phải là từ bên ngoài, mà từ bên trong. Vì vậy khi quý vị nhận thấy rằng mình trống không, thì đã trật rồi, vì vẫn còn sự nhận biết ở đó. Và mùi thiền rất nồng nặc! Người ta gọi đó là "Bệnh thiền". Cho nên trong trường hợp quý vị có bệnh này, quý vị cần phải đi bác sĩ để lấy nó ra.

Khi chúng ta chỉ là những người bình thường, chúng ta không biết gì nhiều, và biết rằng mình không biết. Nhưng một khi thiền được một thời gian ngắn, chúng ta nghĩ mình đã biết. Nhưng sau một thời gian nữa, chúng ta lại biết rằng mình không biết. Ðó là lúc tốt nhất, khi chúng ta không biết; đó là lúc chúng ta biết nhiều nhất. Bởi vì nếu chúng ta vẫn còn đầy kiến thức và biết này biết kia, có nghĩa rằng chúng ta thật sự chỉ liễu ngộ có một nửa.

Cho nên thật ra, tất cả những điều tôi nói với quý vị, chỉ là để giải trí quý vị, để qua thời giờ với nhau, để khi về nhà quý vị cảm thấy rằng tình cảm, đầu óc và trái tim mình đã đạt được điều gì từ Sư Phụ. Nhưng tất cả những thứ này đều là rác rến: dù là rác đẹp hay rác xấu, cũng vẫn là rác. Những điều quý vị liễu ngộ là ở bên trong, không phải từ những lời của tôi. Dĩ nhiên lời khuyến khích và nhắc nhở của tôi có lẽ có khi cũng giúp an ủi quý vị trong vài trường hợp, và giúp thay đổi một số tính tình không hay của quý vị. Nhưng đó không phải là khai ngộ.

Khai ngộ không liên quan gì đến tính tình, tốt hay xấu, đạo đức hay không hoàn hảo. Khai ngộ chỉ là Chân ngã tinh khiết của chúng ta; nó không bao giờ thay đổi, không bao giờ trở nên tốt hơn, không bao giờ trở nên tệ hơn, không bao giờ trở nên vô minh, và không bao giờ cần phải khai ngộ trở lại. Nó luôn luôn có ở đó. Nó đã luôn hiện hữu, sẽ luôn luôn hiện hữu và hiện tại đang hiện hữu.

Tất cả những câu truyện, và giải thích, và tất cả những cái gọi là kiến thức trần gian của tôi chỉ là để tiêu khiển, chỉ là để chúng ta tiếp xúc với nhau trên bình diện cá nhân, để chúng ta cùng vui với nhau hơn. Nhưng đừng mang quá nhiều rác rến với quý vị; đó không phải là giáo lý chân thật. Giáo lý chân thật luôn luôn không dùng ngôn ngữ, và quý vị luôn luôn biết nó. Quý vị biết nó bên trong: chính xác, tuyệt đối, không cần giải thích và không cần ngôn ngữ. Nhưng hiện tại, cả hai chúng ta vẫn phải giả vờ. Chúng ta cần tất cả mấy thứ này, cho tôi có công việc để làm, cho quý vị có lý do đến đây và có kỷ niệm đẹp để đem về nhà. Chỉ có vậy thôi!